Üstün Yetenekli Çocuklar ve Aileleri

0
1732

Üstün Yetenekli  Çocuklar ve Aileleri

Üstün Zekâ ve Yetenek Nedir? 

Her birey dünyaya belli özelliklerle gelmiştir. Her  doğuştan getirilen özelliğin çevrenin etkisiyle ortaya çıkması, gelişmesi ve sonuçlar vermesi beklenir. Bu  kapsamda zeka ve yetenekler doğuştan sahip olduğumuz,  fakat sonradan geliştirdiğimiz özelliklerimizdir.  Zeka daha genel, bütün yeteneklerin ortak bir noktası,  her tür uyarana uyum sağlama ve problem çözme  özelliğidir. Bu nedenle zeka kavramı yüzyılı aşkın bilimsel  kullanımı ile insanların zihinsel olarak genel potansiyelini  belirtmek için kullanılmaktadır. Yüzyıllık geçmişi göz  önüne alındığında, zekanın ölçülmesi ile birlikte belli bir  düzeyin üzerinde olan insanlar yüksek zekaya veya üstün  yeteneğe sahip olarak adlandırılmıştır.  Üstün yetenekliliğin sadece üstün genel zeka  potansiyeline sahip olma ile sınırlı olmamasından  dolayı, günümüzde “üstün zekalı” yerine “üstün  yetenekli” kavramının kullanımı tercih edilmektedir.  Bunun bir diğer nedeni zekanın daha çok etiketleyici  olmasıdır. ‘Üstün Yeteneklilik” kavramının yanında  “özel yeteneklilik” kavramını tercih edenlerin olduğu bilinmektedir.

Üstün Yetenekli Çocuk Kimdir?

Üstün yetenekli çocuk ABD Eğitim Bakanlığı’na göre aynı  yaş, deneyim veya çevre şartlarına sahip akranlarına göre,  üstün performans gösteren veya yüksek düzeyde başarı elde  eden çocuklar ve gençlerdir. Bu çocuk ve gençler olağanüstü  entelektüel, yaratıcı ve liderlik kapasitesine sahip oldukları  için sanatsal alanlarda yüksek performans sergilerler. Bu  özellikteki bireyler, genellikle okul tarafından sağlanmayan  eğitim hizmeti veya faaliyetlerine ihtiyaç duyarlar. Üstün  yetenekli çocuklar ve gençler tüm kültürel gruplarda, tüm  sosyo-ekonomik düzeylerde bulunabilmektedir. Üstün yetenekli çocuk; seçkin yeteneklerinden dolayı,  üstün yetenekli çocukları belirleme konusunda yeterliliği  olan, bu alanda profesyonel olarak bilinen kişiler tarafından  belirlenmiş çocuktur. Bu çocuklar, yüksek düzeyde yaratıcı  özeliklere ve belli bir görev alanında ödev sorumluluğuna  sahiptirler. Üstün yetenek, insanlık yaşamı için temel değeri olan ve iyi  tanımlanmış yetenek alanlarında sahip olunan olağanüstü  potansiyel veya kapasitedir. Renzulli (1986), yaratıcılığını sergileyerek başarı gösteren  bireyler üzerinde yaptığı incelemeler sonucunda üstün yetenekliliği şu şekilde tanımlamıştır; “Üstün  yeteneklilik, insan özelliğinin üç temel özellik  arasındaki ilişkiden oluşur.

Bunlar;

  • Yetenek; genel ve özel yetenek
  • Yaratıcılık
  • Motivasyondur.

Üstün yetenekli çocuklar, bunların birleşimini  geliştirme yeteneğine sahip ve bunları insan  performansının önemli alanlarından birinde  kullanabilenlerdir.” şeklinde üstün yeteneklilik kavramında  yaratıcılığın da önemli yeri olduğunu vurgulamış; bunun  üzerine bu tarihten itibaren geleneksel zeka testleri ve zeka  bölümü puanlarının üstün yetenekliliği tanılamada yetersiz  kaldığı görüşü ağırlık kazanmıştır. Bütün bu tanımlamalar incelendiğinde üstün yetenek,  kendi başına ayrıcalıklı bir özellik ya da yalnızca bazı  kişilerde gözlenen bir özellik değil, yetenek düzeyi ne  olursa olsun tüm insanlarda gözlenen özelliklerin var  oluş derecesindeki, görülme sıklığındaki, ortaya çıkış  zamanındaki ve bir araya gelişindeki özgünlükten  kaynaklanan bir özellik olarak görülmektedir. Diğer  bir deyişle, üstün yetenekliler farklı türden insanlar  değil, bazı özelliklerinin dağılımı, sıklığı, zamanlaması  ve kompozisyonu açısından farklılık gösteren kişiler  olarak ifade edilebilir. Aynı zamanda bu kişilerin, yüksek  akademik başarı, keşif ve icat yeteneği, yaratıcı davranışlar  yeteneği, liderlik yeteneği, bireysel ve bireyler arası  ilişkilerde başarı, görsel ve performansa dayalı sanat  dallarındaki yeteneği olmak üzere çeşitli alanlarda başarı  gösterdikleri söylenebilir. Örneğin, tarihten örnekler  verilecek olunursa Picasso resimde, Mozart müzikte,  Einstein fizikte ve Edison elektrik alanında insanlığa  önemli icatlar, eserler armağan etmişlerdir. Üstün yetenekli çocuklar standart zeka testlerinde  yaklaşık olarak 130 ve üzeri puan alan çocuklardır. Üstün  yetenekliler tarihinde bu ölçüt ile çocuklar üstün yetenekli  olarak kabul edildiği ve işlem yapıldığı bilinmektedir.

Parlak Çocuklar Üstün Yetenekli midir?
Çocuğunuz derslerinde üstün başarı sergiliyor,  ödevlerini zamanında ve eksiksiz yapıyor, istenilenleri  düzgün ve itinalı bir şekilde öğreniyor ve yerine  getiriyor. Çocuğunuz acaba üstün yetenekli midir?  Bu soruya genelde olumlu cevap veremiyoruz. Bu tür  özelliklere sahip çocuklar üstün yetenekli olmaktan çok  parlak çocuklar olarak adlandırılmaktadır.

Üstün veya Özel Yetenekli Çocuğa Sahip Olmak İster misiniz?
Üstün Yetenekli Çocukların Belirgin Özellikleri Nelerdir?
Okul Öncesi Çağdaki Üstün Yetenekli Çocuklar
Üstün Yetenekli Çocukların Genel Özellikleri
Üstün Yetenekli Çocuğumla Nasıl Başa Çıkabilirim?
Üstün Yeteneklilerle Başa Çıkmada  Zorlanılan Konular
Türkiye’de Üstün Yetenekli Çocukların Eğitsel
Değerlendirme/Tanılama ve Yerleştirme Süreci
Ülkemizdeki Uygulamalar
Üstün Yetenekli Çocukların Aileleri

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

Anti-Spam Quiz: